De Taalunie kondigt spellingshervorming 2035 aan.

Op 26 februari 2026 verscheen in de Staatscourant van Nederland en het Belgisch Staatsblad de gezamenlijke beslissing van het Comité van Ministers van de Nederlandse Taalunie. De formulering is strikt: „Er wordt een traject geopend dat uiterlijk op 1 januari 2035 zal leiden tot een herziening van de officiële spelling van het Nederlands, zoals vastgelegd in de Woordenlijst.“ In de praktijk gaat het om de eerste grote herziening in dertig jaar — de vorige rondes waren die van 1995 en de update van 2005.

Het traject in vier fasen

• 2026–2027: inventarisatie van knelpunten door de Raad voor de Nederlandse Taal en Letteren.
• 2028: eerste openbare consultatie (drie maanden, zes weken extra voor het Surinaamse veld).
• 2029–2031: uitwerking van drie scenario's; tweede consultatie in 2031.
• 2032–2033: finale besluitvorming door Comité van Ministers; derde consultatie.
• 2034: uitgave van de herziene Woordenlijst.
• 1 januari 2035: inwerkingtreding.

Waarom nu

Drie knelpunten dwingen volgens het Algemeen Secretariaat tot actie. Ten eerste de toestroom van Engelse leenwoorden die in de huidige Woordenlijst een onderling inconsistente behandeling krijgen. Downloaden staat in het Groene Boekje, cancelen eveneens, maar deleten niet — terwijl de drie dezelfde morfologische structuur hebben. Gebruikers ervaren dat als willekeur. Ten tweede de tussen-n-regel uit 1995, waarover na drie decennia gebruik evaluatiedata beschikbaar zijn: de regel wordt bovengemiddeld vaak fout toegepast, zelfs door professionele schrijvers.

De derde reden is institutioneel. Sinds 2023 is Suriname formeel volwaardig geassocieerd lid van de Taalunie, met stemrecht bij beslissingen die Surinaamse belangen raken. De vorige hervorming is vóór die uitbreiding tot stand gekomen, zonder Surinaamse zetel aan tafel. De Taalunie heeft aangegeven het onrechtvaardig te vinden om dat verschil langer te laten bestaan.

Drie scenario's

De Raad voor de Nederlandse Taal en Letteren heeft deze maand drie werkscenario's benoemd die in de eerste fase verder zullen worden uitgediept.

Scenario A — minimale reparatie

Inconsistenties bij Engelse leenwoorden worden systematisch opgelost; de tussen-n blijft zoals in 1995 vastgesteld; Surinaams-Nederlandse varianten worden als „aanvaardbaar tweede vorm“ bij bestaande ingangen toegevoegd. Continuïteit staat voorop.

Scenario B — systematische harmonisatie

De tussen-n-regel wordt herzien op basis van corpus- en gebruiksonderzoek (mogelijke vereenvoudiging: altijd -en- in samenstellingen met een plural-basis, geen uitzonderingen). De afkortingsregels worden samengevat in één korte tabel. Surinaamse varianten worden gelijkwaardig opgenomen. Het Groene Boekje zou ongeveer vijf procent van zijn huidige lemmata zien veranderen.

Scenario C — fonologisch herijken

De verst reikende optie: een stapsgewijze verschuiving richting een meer fonologisch geschreven systeem, naar Scandinavisch model. Centrum zou sentrum worden, cursus kursus. De Raad zelf acht dit scenario onrealistisch op de termijn van acht jaar, maar wil het wel expliciet onderzoeken, al was het maar om het af te wijzen op heldere gronden in plaats van uit tradities.

Wat waarschijnlijk is

„We kiezen voor een open proces. Geen verrassingen zoals in 1995, geen herziening die pas bij inwerkingtreding in de krant staat. Iedereen die deze taal beroepsmatig gebruikt — leraar, journalist, uitgever — hoort voordat de besluiten vallen te weten wat er op tafel ligt.“ Uit de persverklaring van het Algemeen Secretariaat, 26 februari 2026

Tussen de regels door wijst dat op Scenario B. Volledig fonologisch spelt zou een breuk met de Spelling-De Vries & Te Winkel (1864) betekenen die het Nederlands-Nederlandse culturele geheugen sinds anderhalve eeuw in zich draagt; politiek onhaalbaar. Scenario A zou impliceren dat dertig jaar aan lexicografisch onderzoek en aan Surinaamse associatie in essentie niets zou opleveren; pragmatisch onverdedigbaar. Het middenscenario ligt dus voor de hand — ook al zal de uiteindelijke vormgeving afhangen van wat de consultatierondes opleveren.

Reactie uit het veld

Het Genootschap Onze Taal reageerde op 27 februari terughoudend positief: „Wij verwelkomen de zorgvuldigheid van het traject, maar wijzen erop dat te veel scenario's op tafel ook kan leiden tot besluiteloosheid. De kernvraag — blijft pannenkoek met of zonder tussen-n? — hoort niet in 2033 te worden beantwoord, maar in 2028.“ Uit Vlaamse hoek kwam een gematigder reactie: de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren in Gent verwelkomt de uitbreiding van Surinaamse inspraak.

Uit Paramaribo kwam een open brief van het Surinaams Instituut voor Taal- en Letterkunde, dat pleit voor een volwaardige opname van Surinaamse varianten — niet als aantekening, maar als gelijkwaardige hoofdvorm waar het om onderscheidend Surinaams-Nederlands vocabulair gaat. Zie onze eerdere berichtgeving over de aankondiging van een eigen woordenboek Surinaams-Nederlands.

Wat in 2028 ter consultatie voorligt

Het Algemeen Secretariaat heeft bevestigd dat de eerste consultatie zeker de volgende onderwerpen zal betreffen:

• spelling van Engelse werkwoorden („scrollen“ of „scrollen / scrolle“, voltooid deelwoord);
• herziening van de tussen-n-regel op basis van gebruiksdata sinds 1995;
• behandeling van Surinaams-Nederlandse varianten: als hoofdvorm, als aanvaardbaar alternatief, of als markante variant met label;
• consistentie bij afkortingen (wel of geen punten: o.a. versus o.m. versus ivm);
• hoofdlettergebruik bij religies, politieke ideologieën en aardrijkskundige afleidingen.

Wat níet op tafel komt: een volledige omwenteling van de geslachtsmarkering, een afschaffing van de apostrof, of een herziening van de hoofdlettersaldering bij ingeburgerde initialismen. Voor de structurele context zie onze pagina over Nederlandse spelling, voor de institutionele rol onze pagina over de Taalunie zelf, en voor de bredere historische lijn onze geschiedenispagina met de spellingherzieningen van 1804, 1864, 1934, 1954, 1995 en 2005.

Redactie Nederlandstalig. Gepubliceerd op 28 februari 2026. Correcties via redactie@nederlandstalig.com.